Tünel İçi Telsiz Haberleşme

Tüneller, telsiz haberleşmesinin en zorlu ortamlarından biridir. Kapalı, uzun ve beton kaplı yapı radyo dalgasını dışarıya kapatır; tünel girişinden gönderilen sinyal birkaç yüz metre sonra kullanılamaz hâle gelir.

Aynı zamanda tünel, haberleşmenin en kritik olduğu yerdir: kaza, yangın veya arıza durumunda içeride bulunanlarla bağlantı kurulamaması doğrudan can kaybına yol açabilir.

Neden özel altyapı gerekir?

Tünel içinde radyo dalgası bir ölçüde dalga kılavuzu (waveguide) gibi davranır ve düz kesimlerde beklenenden biraz daha ilerler. Ancak viraj, kesit değişimi, havalandırma bacası ve araç trafiği bu davranışı bozar. Tek başına bir röleyle tünelin tamamını kapsamak mümkün değildir.

Çözüm, tünel boyunca uzanan sızıntı kablosu altyapısıdır. Kablo, tavan ya da yan duvar boyunca çekilir, geçtiği her noktada sinyal yayar. Uzun tünellerde belirli aralıklarla ara yükselteçler konur.

Çoklu bant desteği

Tünel altyapısı genellikle tek bir kurumun haberleşmesi için kurulmaz. Aynı kablo üzerinden birden çok servis taşınabilir:

• İşletme ve bakım ekiplerinin telsiz sistemi
• İtfaiye ve acil durum ekiplerinin bandı
• Emniyet ve jandarma haberleşmesi
• Bazı projelerde mobil operatör kapsaması

Her biri farklı frekansta çalıştığı için altyapının bu bantları birlikte taşıyabilecek şekilde tasarlanması gerekir. Sonradan bant eklemek, ilk kurulumda planlamaktan çok daha maliyetlidir.

Yedeklilik

Tünel sistemlerinde tek noktadan kopma kabul edilemez. Kablo güzergâhı, bir noktadan zarar gördüğünde tünelin tamamının sessizleşmeyeceği şekilde planlanır. Kritik projelerde sistem iki uçtan beslenir; bir taraf zarar görse de diğer taraftan kapsama devam eder.

Yükselteçlerin beslemesi kesintisiz güç kaynağına bağlanır. Yangın durumunda elektrik kesilebilir — haberleşmenin tam o anda çalışması gerekir.

Yangına dayanıklı malzeme

Tünel içinde kullanılan kablo ve ekipmanın yangın davranışı önemlidir. Yangına dayanıklı, alev yürütmeyen ve duman yoğunluğu düşük malzeme seçimi projelendirmenin parçasıdır.

Metro hatlarında ek gereklilikler

Metroda tren hareketi nedeniyle el değiştirme (handover) konusu eklenir: tren ilerlerken haberleşmenin kesintisiz devam etmesi gerekir. Ayrıca istasyon ve tünel arasındaki geçişlerde kapsama boşluğu bırakılmaması, ölçümle doğrulanması gereken bir noktadır.

Proje aşamasında planlanmalı

Tünel haberleşme altyapısı, tünel inşaatıyla birlikte planlanır. Kaplama tamamlandıktan sonra kablo güzergâhı açmak hem çok pahalı hem trafik/işletme kapatma gerektirir. Erken planlama, projenin en çok tasarruf sağlayan kararlarından biridir.